Zgjedhja e regjimit të kursit të këmbimit varet nga karakteristikat strukturore të një ekonomie, të cilat nuk ndryshojnë shpejt dhe disa prej tyre nuk mund të ndryshohen. Regjimi aktual i kursit të këmbimit të qëndrueshëm të denarit ndaj euros është i përshtatshëm dhe korrespondon me karakteristikat themelore të ekonomisë maqedonase. Ne jemi një ekonomi e vogël dhe e hapur, me një shkallë të lartë të integrimit tregtar dhe financiar me BE-në (dhe eurozonën, kjo është arsyeja pse kursi i këmbimit është shenjëstruar drejt euros), si dhe një shkallë relativisht të lartë të euroizimit. Prandaj, strategjia monetare e një kursi të qëndrueshëm të këmbimit vlerësohet si një strategji optimale, e cila mund të sigurojë me sukses stabilitetin e çmimeve, e cila, nga ana tjetër, është një parakusht për rritje ekonomike dhe nivel më të lartë të të ardhurave në ekonomi. Banka Popullore vlerëson rregullisht nivelin e ekuilibrit të kursit të këmbimit, dhe deri më tani, kursi si këmbimit vazhdimisht ka lëvizur afër nivelit të tij të ekuilibrit. Me fjalë të tjera, kursi i këmbimit të denarit është vazhdimisht në përputhje me nivelin e kërkuar nga bazat ekonomike (kushtet në ekonomi) dhe kështu nuk përbën pengesë për arritje e rritjes ekonomike. Ky konstatim për ekuilibrin e kursit të këmbimit konfirmohet rregullisht edhe në raportet vjetore të Fondit Monetar Ndërkombëtar.

Argumenti më i zakonshëm i diskutimeve të herëpashershme në vendin tonë që mbështesin një kurs këmbimi të ndryshëm - fleksibël, është se kursi i këmbimit mund të përdoret si një mjet për të rritur konkurrencën dhe mbështetjen për eksportuesit, si një mekanizëm për korrigjimin e çekuilibrave të tregtisë. Sidoqoftë, duhet të kemi parasysh se sektori ynë i eksportit karakterizohet me një varësi të lartë të importit, që hipotetikisht do të nënkuptojë se çdo ulje e vlerës së denarit do të çonte gjithashtu në një rritje automatike të çmimit të të gjitha lëndëve të para të importuara. Gjegjësisht, ulja e vlerës së një monedhe do të thotë që duhet të jepen më shumë njësi monetare të asaj monedhe për një mall, gjë që e bën mallin më të shtrenjtë. Meqenëse shumë nga lëndët e para nuk mund të zëvendësohen me të tjera (duke filluar me karburantet), por edhe më tej do të duhet të importohen, por me një çmim më të lartë, efekti i favorshëm afatshkurtër mbi konkurrencën do të shteronte relativisht shpejt. Nga ana tjetër, zhvlerësimi i denarit do të sillte pasoja të dëmshme në disa segmente - inflacion më të lartë, presion për rritjen e pagave, dhe kështu një efekt të pafavorshëm mbi konkurrencën, rritje të mëtejshme të kësteve të kredive në valutë të huaj dhe kredive me klauzolë valutore, e cila në fund të fundit do të ketë efekte të pafavorshme mbi konkurrencën e kompanive, si dhe dëmtime të drejtpërdrejta për qytetarët. Ka shumë gjasa që ekonomia jonë, si një ekonomi e varur nga importet, në një situatë të tillë të ketë më shumë humbje sesa fitime. 

Për më tepër, duhet të kemi parasysh se ekonomia maqedonase karakterizohet nga një nivel i lartë i tregtisë së jashtme, që do të thotë ndjeshmëri më e madhe ndaj mjedisit të jashtëm, përfshirë ndryshimet në kursin e këmbimit të monedhës vendase kundrejt valutave të huaja. Me një kurs fleksibël të këmbimit, kjo do të nënkuptojë një transferim relativisht të shpejtë dhe domethënës të efekteve të ndryshimeve të kursit të këmbimit në çmimet e brendshme, duke pasur parasysh pjesëmarrjen e lartë të produkteve të importuara. Presionet e luhatshme dhe më të larta të çmimeve do të krijonin një mjedis të pasigurt për investitorët dhe do të kishin një ndikim të pafavorshëm mbi rritjen ekonomike. Për më tepër, rritja e çmimeve mund të çojë në rritje të pagave mbi nivelin e produktivitetit, gjë që do të rriste kostot e prodhimit dhe do të përkeqësonte konkurrencën e ekonomisë sonë.

Karakteristikë tjetër është se ekonomia jonë është një debitor neto ndaj vendeve të huaja, që është një tipar i natyrshëm i një vendi në këtë fazë të zhvillimit që ka nevojë për kapital shtesë. Me një kurs fleksibël të këmbimit, një rënie hipotetike e vlerës së denarit do të çonte në një sasi më të lartë borxhit dhe vështirësi të mundshme në shlyerjen e borxhit ekzistues. Në të njëjtën kohë, në kushtet e nivelit relativisht të lartë të eurosizimit të ekonomisë sonë, ndryshimet e kursit të këmbimit do të çonin në borxhe më të larta të amvisërive dhe kompanive duke pasur parasysh përfaqësimin e totalit të kredive në valutë (përfshirë kreditë në denarë me klauzolë valutore) në totalin e kredive.

Duke marrë parasysh të lartpërmendurën, padyshim që ekzistojnë disa përparësi për të mbajtur një kurs të qëndrueshëm të këmbimit të denarit ndaj euros. Në kushtet kur sektorët tanë të orientuar drejt eksportit janë në të njëjtën kohë shumë të varur nga importet, nuk do të ishte e mundur të bëhej një vlerësim i saktë nëse dhe në çfarë mase sektorët individualë do të përfitonin nga ndryshimi hipotetik në politikën e kursit të këmbimit. Sidoqoftë, ne do të dëshironim të theksonim se detyra e politikëbërësve nuk është të sigurojnë përfitime vetëm për sektorë të caktuar, por të zbatojnë politika që do të krijojnë një mjedis të favorshëm për ekonominë në tërësi. Duhet të kihet parasysh gjithashtu se fleksibiliteti i kursit të këmbimit nuk nënkupton vetëm mundësinë e lëvizjes së tij në drejtim të nënçmimit (uljen e vlerës), por edhe në drejtim të kundërt, pra mbiçmimin e tij (rritjen të vlerës), nëse ka flukse hyrëse më të mëdha valutore në ekonomi.

E gjithë kjo tregon se strategjia e kursit fiks të këmbimit ndaj euros është e përshtatshme për ekonominë maqedonase. Kjo tregohet nga përvojat tona me episodet e krizës nga e kaluara, kur doli se ruajtja e stabilitetit të kursit të këmbimit ishte çelësi i stabilizimit të shpejtë të pritjeve të subjekteve të brendshme dhe kështu parandalimit të efekteve më të mëdha negative në sektorin real.

Në praktikë, ka vende që zgjedhin një kurs fiks të këmbimit dhe vende që zgjedhin një kurs fleksibël të këmbimit, zgjedhja e të cilave varet nga karakteristikat e secilës ekonomi. Pavarësisht nga regjimi i kursit të këmbimit, i analizuar për një periudhë më të gjatë (2000-2018), të dy grupet e vendeve kanë nivele të ngjashme të rritjes së PBB-së dhe deficiti mesatar i llogarisë rrjedhëse si përqindje e PBB-së është i ngjashëm. Për më tepër, ne do të theksonim se në kohët e fundit debati mbi zgjedhjen e regjimit të kursit të këmbimit si një mjet për ngritjen e konkurrencës po bëhet gjithnjë e më pak i rëndësishëm ndërkombëtarisht. Gjegjësisht, për shkak të integrimit në rritje financiar të vendeve dhe ndryshueshmërisë së flukseve të kapitalit sot, të gjitha ekonomitë janë më të ekspozuara dhe më të prekshme nga goditjet e jashtme, pavarësisht nëse ato kanë një kurs këmbimi fiks ose fleksibël. Në rrethana të tilla, fokusi kryesor i nxitjes së konkurrencës është vendosur në politikat kombëtare të reformave strukturore, përkatësisht tregun e punës, ndërtimin e një mjedisi të favorshëm dhe të parashikueshëm për të bërë biznes, një sektor privat inovativ dhe dinamik dhe institucione publike efikase.

Çfarë duhet të dini për zgjedhjen e regjimit të kursit të këmbimit? 

Politika monetare mund të ndihmojë më mirë ekonominë duke ruajtur stabilitetin e çmimeve, duke zbatuar politikën e kursit të këmbimit që është më e përshtatshme për ekonominë në fjalë. Përvojat e deritanishme konfirmojnë se kursi fiks i këmbimit të denarit ndaj euros është i përshtatshëm për ekonominë maqedonase. Duke ruajtur një kurs të qëndrueshëm të këmbimit të denarit, ekonomia mbrohet nga luhatjet e tepruara të çmimeve dhe rritja e borxhit në valutë të huaj, sigurohen pritje të qëndrueshme të tregut dhe e gjithë kjo është në favor të sigurimit të mjedisit më të favorshëm për rritjen ekonomike.