На 13.5.2014 година се одржа редовна седница на Комитетот за оперативна монетарна политика на НБРМ, на која беа разгледани состојбите во банкарскиот систем, движењата на меѓународните и домашните финансиски пазари и најновите макроекономски проекции и показатели за домашната економија во контекст на поставеноста на монетарната политика

На 13.5.2014 година се одржа редовна седница на Комитетот за оперативна монетарна политика на НБРМ, на која беа разгледани состојбите во банкарскиот систем, движењата на меѓународните и домашните финансиски пазари и најновите макроекономски проекции и показатели за домашната економија во контекст на поставеноста на монетарната политика.

Комитетот за оперативна монетарна политика оцени дека постојната монетарна поставеност е соодветна, при што беше одлучено да се задржи тековната монетарна поставеност и на аукцијата да се понудат благајнички записи на ниво на износот којшто достасува (25.500 милиони денари), со непроменета каматна стапка на ниво од 3,25%. 

Притоа, беше оценето дека во економијата се создадени предуслови за одржливо закрепнување на приватниот сектор, односно не е потребен дополнителен монетарен стимул. Оттука, се оценува дека досегашната поддршка на домашната економија преку преземените мерки на монетарната политика е доволна. Излегувањето од зоната на приспособлива монетарна политика во следниот период ќе зависи од промените во надворешната позиција на економијата и ефектите врз девизните резерви. 

Остварувањата во реалниот сектор во 2013 година беа во согласност со октомвриската проекција, а показателите за активноста во првото тримесечје упатуваат на продолжување на поволните трендови. Воедно, беше оценето дека и во следниот период ќе бидат присутни факторите што и досега делуваа стимулативно врз растот. Ова, пред сѐ се однесува на подобрувањето на глобалното окружување, зголемувањето на искористеноста на потенцијалот на странските извозни капацитети, фискалниот стимул врз инвестициите и постепеното закрепнување на потрошувачката. 

Во вакви околности беше оценето дека економското закрепнување ќе продолжи и во следниот период, со динамика слична на оцените дадени во октомвриските проекции. И покрај очекувањата за натамошно закрепнување на домашната економија, оцените и натаму покажуваат дека растот нема да биде доволно силен за да предизвика поголеми нерамнотежи во економијата, во форма на инфлациски притисоци и позначително влошување на надворешната позиција.

Новите оцени упатуваат на пониска стапка на инфлација во 2014 година, во споредба со октомвриската проекција. Овие промени ги одразуваат пониските остварувања кај инфлацијата од крајот на 2013 година и почетокот на 2014 година и промените во надворешните претпоставки. Ризиците околу оцените на инфлацијата за тековната година се оценуваат како претежно надолни, иако изразената непредвидливост на ефектите од климатските фактори и геополитичките превирања создаваат неизвесност околу цените на примарните производи, со потенцијални преносни ефекти врз домашните цени. 

Последните расположливи податоци и претпоставки за надворешниот сектор ги потврдуваат октомвриските оцени за проширување на дефицитот во тековната сметка во следниот период, што главно е предизвикано од поголемите увозни притисоци, создадени од растот на извозот зависен од увоз и  инвестициите. Оцените за периодот што следува и понатаму упатуваат на доволно капитални приливи за финансирање на дефицитот и задржување на девизните резерви на адекватното ниво. 

Движењата на кредитниот пазар остварени во 2013 година беа подобри од очекувањата, при натамошно задржување на поволните трендови и од почетокот на 2014 година, што може да упатува на постепено остварување на ефектите врз кредитната активност од досегашното монетарно олабавување и намалена одбивност кон ризик од страна на домашните банки. Во вакви услови, а при оценки за генерално подобар економски амбиент во следниот период, очекувања за раст на депозитите и за подобрена кредитна побарувачка, и последните оцени укажуваат на понатамошно забрзување на кредитниот раст во следниот период.  

Општо земено, најновите оцени на НБРМ не упатуваат на големи промени во амбиентот за спроведување на монетарната политика. Се очекува дека показателите за адекватноста на девизните резерви и понатаму ќе бидат во сигурната зона. Инфлацијата значително забавува, а нејзината динамика е последица на фактори на страната на понудата. Од друга страна, новите оцени ги потврдуваат очекувањата за постепено засилување на економскиот раст, додека остварените и оценетите поместувања на кредитниот пазар упатуваат на можност за постепено слабеење на надолните ризици поврзани со динамиката на кредитната активност. 

Ризиците за основното макроекономско сценарио, како и претходно, главно се од надворешна природа и се поврзани со евентуалните промени во динамиката на заздравување на глобалниот економски раст. Дополнителен фактор на ризик сега претставуваат и случувањата поврзани со конфликтот помеѓу Русија и Украина. Ризиците од овие случувања може да се остварат преку нестабилност на светските цени на енергентите и на житните производи, а воедно може да имаат влијание и врз очекуваното економско закрепнување, што наметнува потреба од постојано следење на настаните. 

На глобален план, ФЕД на крајот на април донесе одлука за намалување на месечниот откуп на хартии од вредност за дополнителни 10 милијарди САД-долари, со што продолжи намалувањето на месечниот откуп, којшто беше најавен во декември 2013 година. Од друга страна, сѐ повеќе показатели за економијата на евро-зоната укажуваат дека закрепнувањето е поодржливо како резултат на подобрување на домашната побарувачка, во околности на подобрени финансиски услови. И покрај месечниот раст на инфлацијата во евро-зоната, таа сепак се наоѓа на ниво пониско од очекуваното, но не значително пониско за да ги загрози инфлациските очекувања на среден рок. Согласно со тоа, на состанокот во мај, ЕЦБ донесе одлука за задржување на каматните стапки на истото ниво. 

Во домашната економија, ликвидноста на банките во април се зголеми под влијание на автономните фактори, што услови умерен пораст на состојбата на  краткорочните расположливи депозити кај Народната банка. Во рамки на периодот на задолжителна резерва банките активно тргуваа на пазарот на пари, а на секундарниот пазар беа остварени и репо-трансакции. На девизниот пазар, движењата беа стабилни и под влијание на вообичаените сезонски фактори. 

НБРМ ќе продолжи внимателно да ги следи идните макроекономски движења и евентуалното остварување на ризиците и соодветно на тоа, ќе ја приспособува монетарната политика.

Кабинет на гувернерот