Shkup, 24 dhjetor 2025
Mbahet qasja e kujdesshme e Bankës Popullore – qëndrimi i politikës monetare është i pandryshuar
Më 23 dhjetor 2025 u mbajt një mbledhje e rregullt e Këshillit Ekzekutiv për vendosjen e politikës monetare të Bankës Popullore Në mbledhje u shqyrtuan të dhënat dhe informacionet më të reja për ekonominë botërore dhe vendase dhe ngjarjet e fundit të tregjeve financiare ndërkombëtare dhe vendase në pikëpamje të vendosjes së politikës monetare.
Sot u fillua me zbatimin e kornizës së re monetare operative, e cila siguron harmonizim të lartë me praktikat e bankave qendrore të zhvilluara dhe forcimin e efektit sinjalizues të politikës monetare. Vendosja e re operative parasheh një instrument bazë, bono të thesarit me maturim prej 7 ditësh, me normë të interesit rreth së cilës është vendosur një korridor simetrik i normave të interesit, ndryshe nga vendosja paraprake kur si instrument bazë përdoreshin bonot e thesarit me afat prej 42/49 ditë dhe zbatohej korridor asimetrik i normave të interesit. Ky korridor definohet nëpërmjet normës së interesit të depozitit të disponueshëm njëditor dhe normës së interesit të kredisë njëditore (në lartësi prej ±0,5 pikë përqindje), në raport me normën e interesit të bonove të thesarit, si normë bazë të interesit të Bankës Popullore.
Modernizimi i kornizës monetare operacionale dhe përafrimi i tij me standardet më të mira të bankave qendrore moderne është një proces që ka zgjatur shumë. Është menduar me kujdes dhe synon të mundësojë përmirësim të mëtejshëm të efektivitetit të politikës monetare. Shkurtimi i maturimit të instrumentit bazë në shtatë ditë lejon një transmetim më efikas të sinjaleve monetare në normat e interesit afatshkurtra të tregut monetar, mbi të cilat banka qendrore ka një ndikim më të drejtpërdrejtë.
Banka Popullore do të përcaktojë madhësinë e ofertës së bonove të thesarit shtatëditore në një mënyrë që do të sigurojë tërheqjen e likuiditetit të tepërt dhe optimizimin e likuiditetit në sistemin bankar. Bankat do të vazhdojnë të kenë në dispozicion depozita dhe kredi njëditore për të menaxhuar ndryshimet afatshkurtra të likuiditetit. Të gjitha këto ndryshime forcojnë efektin sinjalizues të politikës monetare dhe mekanizmit të transmetimit.
Lidhur me qëndrimin e politikës monetare, në këtë takim u vendos që ai të mbetet i pandryshuar. Qëndrimi i kujdesshëm i politikës monetare pasqyron nevojën për stabilizim të mëtejshëm të qëndrueshëm të inflacionit, aktivitetit dinamik të kreditit dhe rreziqeve nga mjedisi i jashtëm. Në kushte të kalimit në kornizën e re monetare operative, pandryshueshmëria e politikës monetare sigurohet nëpërmjet vendosjes së normës së interesit të bonove të thesarit shtatë ditore në nivelin prej 4% dhe rritje të shumës së ofruar të instrumentit bazë. Rrjedhimisht, në ankandin e bonove të thesarit, e cila do të mbahet sot, më 24 dhjetor, oferta do të arrijë 43 miliardë denarë, ndërsa oferta e ankandeve të ardhshme do të përcaktohet në pajtim me ndryshimin e parashikuar të pozitës likuiduese të sistemit bankar në bazë javore. Pritet që ndryshimet e fundit në kërkesat e rezervës valutore, shtrëngimi i masave makroprudenciale në aspektin e kritereve të cilësisë së kredisë, si dhe vendimet që lidhen me menaxhimin e rrezikut sistemik, do të ofrojnë mbështetje shtesë për politikën monetare, dhe efekti i kombinuar i këtyre masave do të kontribuojë në ruajtjen e stabilitetit të kursit të këmbimit dhe sigurimin e stabilitetit të çmimeve në afat të mesëm, si dhe në kufizimin e rreziqeve të mundshme sistemike.
Nëse qëndrojnë tendencat pozitive të ngadalësimit dhe stabilizimit të qëndrueshëm të inflacionit në periudhën e ardhshme, si dhe në mungesë së intervenimeve administrative në përcaktimin e pagave, Banka Popullore do të reagojë përkatësisht, në drejtim të normalizimit të mëtejshëm të politikës monetare.
Norma vjetore e inflacionit në nëntor ngadalësoi dhe u ul në 4%, kundrejt 4,5% në tetor. Norma vjetore e inflacionit e arritur në nëntor mbetet mbi mesataren historike, prandaj inflacioni dhe stabilizimi i tij i qëndrueshëm mbeten në fokus të politikës monetare. Parashikimet më të fundit për çmimet e bursës së produkteve primare për periudhën e ardhshme janë rishikuar kryesisht në rënie, duke treguar presione më të ulëta mbi çmimet e importit krahasuar me pritjet e mëparshme. Prandaj, rreziqet për dinamikën e ardhshme të inflacionit ende ekzistojnë dhe lidhen si me pasigurinë e vazhdueshme nga mjedisi i jashtëm në ndryshim, ashtu edhe me faktorët e brendshëm që ndikojnë në kërkesën agregate.
Gjendja e tregut valutor edhe më tej është stabile. Në fund të nëntorit, niveli i rezervave valutore arriti në 4.862,2 milionë euro, që, sipas të gjithë treguesve ndërkombëtarë të mjaftueshmërisë së rezervave valutore, vlerësohet si i përshtatshëm për ruajtjen e stabilitetit të kursit të këmbimit të valutës vendase. Lidhur me të dhënat më të fundit të disponueshme nga sektori i jashtëm, performanca e tregut të këmbimit valutor deri në nëntor tregon hyrje neto nga transfertat private që janë pak më të ulëta se pritjet për tremujorin e katërt. Deficiti tregtar i vlerësuar për tremujorin e katërt të vitit, në përputhje me të dhënat e tregtisë së jashtme në tetor, është pak më i lartë se sa pritej, megjithëse periudha është ende e shkurtër për një vlerësim më të saktë.
Në tremujorin e tretë të vitit 2025, rritja e aktivitetit ekonomik përshpejtoi dhe arrin 3,8% në bazë vjetore. Arritja e tillë është pak më e lartë në raport me vlerësimin për tremujorin e tretë në kuadër të ciklit të parashikimeve të tetorit. Rritja ekonomike buron tërësisht nga kontributi pozitiv i kërkesës së brendshme, i cili është kryesisht rezultat i rritjes së investimeve bruto, me një kontribut negativ të eksporteve neto, për shkak të rritjes vjetore më të fortë të importeve sesa eksporteve të mallrave dhe shërbimeve. Të dhënat me frekuencë të lartë të disponueshme për tremujorin e fundit janë të kufizuara, por deri më tani të dhënat e tetorit mbi prodhimin industrial dhe qarkullimin total tregtar tregojnë për tendenca të mëtejshme të favorshme. Pasiguria globale, veçanërisht për shkak të politikave tregtare dhe tensioneve gjeopolitike, vazhdon të përfaqësojë rrezikun më të madh të jashtëm për ekonominë vendase. Sa i përket mjedisit të brendshëm, fushëveprimi dhe dinamika me të cilën do të zbatohen projektet e infrastrukturës vendase janë një nga faktorët kryesorë për ritmin e rritjes ekonomike.
Lidhur me zhvillimet në sektorin monetar, normat e rritjes së depozitave dhe kredive të bankave deri në nëntor, tregojnë për një forcim të mëtejshëm të bazës së depozitave dhe mbështetjes së tyre solide të aktivitetit ekonomik. Njëkohësisht, normat vjetore të rritjes së depozitave dhe të kredive ngadalësojnë gradualisht, edhepse për momentin vazhdojnë të qëndrojnë mbi pritjet e tremujorit të fundit të vitit.
Në përgjithësi, vendimi i marrë nga Banka Popullore vazhdon të mbajë një qasje të kujdesshme ndaj zbatimit të politikës monetare, përkatësisht konfigurimi i saj mbetet i pandryshuar. Nivelet e përcaktuara të normave të interesit dhe shuma e ofruar për investim në bono thesari mundësojnë zbatimin e kuadrit të ri monetar operativ, duke e lënë njëkohësisht vendosjen monetare të pandryshuar. Rreziqet e jashtme vazhdojnë të ekzistojnë, dhe faktorët e brendshëm që ndikojnë në të ardhurat dhe kërkesën po monitorohen gjithashtu nga afër. Banka Popullore Banka Popullore mbetet e gatshme të përdorë të gjitha instrumentet në dispozicion dhe nëse është e nevojshme, do të ndërmarrë masa të përshtatshme për të ruajtur stabilitetin e kursit të këmbimit të denarit kundrejt euros dhe për të siguruar stabilitetin e çmimeve në afat të mesëm.