Mbahet mbledhja e rregullt e Komitetit për Politikë Operative Monetare të Bankës Popullore

Shkup, 10 mars 2021 

Më 9 mars të vitit 2021 u mbajt mbledhja e rregullt e Komitetit për Politikë Operative Monetare të Bankës Popullore, në të cilën u shqyrtuan zhvillimet në tregjet financiare ndërkombëtare dhe vendore dhe treguesit për ekonominë vendase në kontekst të pozicionimit të politikës monetare.

Në mbledhje u vendos norma bazë e interesit të ulet për 0,25 p.p. shtesë, deri në 1,25%. Vendimi për lehtësim të mëtejshëm monetar merret në kushte të zhvillimeve të qëndrueshme në tregun valutor dhe dinamikës së moderuar të inflacionit, me paqartësi ende të pranishme lidhur me krizën shëndetësore dhe ndikimin e saj në rrugën e rimëkëmbjes së ekonomisë. Në mbështetje të këtij vendimi është edhe karakteri më i theksuar akomodues i BQE-së në drejtim të ruajtjes së kushteve të favorshme financiare në plan afatgjatë. Lehtësimi i mëtejshëm i politikës monetare ka për qëllim lehtësimin shtesë të kushteve financiare dhe mbështetjen e mëtejshme të ekonomisë së brendshme, duke pasur parasysh zhvillimet aktuale të pandemisë, e cila vazhdon të zgjasë. Në të njëjtën kohë, në mbledhje u vlerësua se likuiditeti i lëshuar vitin e kaluar prej gjithsej 15 miliardë denarësh përmes instrumentit themelor të Bankës Popullore është i përshtatshëm, dhe u vendos që në ankandin që do të mbahet sot të ofrohen bono të bankës qendrore në shumë të pandryshuar prej 10 miliardë denarësh.

Lehtësimi i mëtejshëm i politikës monetare pritet të kontribuojë në uljen e kostos së financimit përmes kredive bankare dhe huadhënies së mëtejshme për sektorin privat, në mënyrë që të zbuten efektet nga pandemia mbi ekonominë vendore.

Sipas treguesve të fundit makroekonomikë për aktivitetin ekonomik, në tremujorin e fundit të vitit 2020, siç pritej, vazhdoi të ngadalësohet rënia e prodhimit të brendshëm bruto, dhe rënia e ekonomisë për tërë vitin 2020 është përgjithësisht brenda parashikimeve të fundit. Gjegjësisht, prodhimi i brendshëm bruto në tremujorin e fundit të vitit 2020 shënoi rënie prej 0,7% në bazë vjetore, pas rënies prej 3,3% në tremujorin paraprak. Kështu, rënia reale e ekonomisë në vitin 2020 është 4,5% që është në vijë me parashikimet e Bankës Popullore për një rënie prej 4,9%. Të dhënat e disponueshme me frekuencë të lartë për tremujorin e parë të vitit 2021 janë të kufizuara dhe aktualisht është vështirë të nxirren sinjale të qarta për aktivitetin ekonomik në këtë periudhë.

Sa i përket lëvizjes së inflacionit, në dy muajt e parë të vitit 2021, ndryshime te çmimeve janë të moderuara dhe janë në pajtim me pritjet sipas parashikimit të fundit të Bankës Popullore. Sa i përket rishikimeve, kryesisht në rritje në supozimet e inputeve të jashtme, pasiguria nga lëvizja e çmimeve botërore të produkteve primare në periudhën e ardhshme dhe ndikimi i tyre në çmimet e brendshme është akoma e theksuar.

Rezervat valutore mbeten në nivelin të mjaftueshëm dhe ruhen në zonën e sigurt. Të dhënat e fundit nga sektori i jashtëm për janarin e vitit 2021 tregojnë një deficit tregtar pak më të ulët sesa pritej për tremujorin e parë të vitit, ndërsa të dhënat e fundit për operacionet e këmbimit valutor nuk devijojnë ndjeshëm nga pritjet sipas parashikimit të tetorit. Arritjet në bilancin e pagesave për tërë vitin 2020 tregon një deficit mesatarisht të ulët të llogarisë rrjedhëse dhe flukse hyrëse financiare mesatarisht më të larta, krahasuar me pritjet me parashikimin e tetorit.

Në kuadër të sektorit monetar, sipas të dhënave fillestare për shkurt 2021, rritja vjetore e totalit të depozitave dhe kredive vazhdon, me rritjen e totalit kredive që është më e moderuar sesa ishte parashikuar për tremujorin e parë të vitit 2021 me parashikimin e tetorit.

Në periudhën ndërmjet dy mbledhjeve të Komitetit, mjetet likuide të sistemit bankar u mbajtën në një nivel solid, gjë që kontribuoi që nevoja e bankave për të tregtuar aktive likuide afatshkurtra në denarë në tregjet e parave të mbetet e ulët. Lëvizjet e tregut, të shoqëruara nga likuiditeti i qëndrueshëm valutor i bankave në shkurt, kontribuuan në një ulje të mëtejshme në shumën e ndërhyrjeve për shitje të valutave të huaja nga Banka Popullore për bankat, e cila ishte më e ulëta që nga fillimi i krizës këndej.

Në shkurt, me zhvillimin e procesit të vaksinimit kundër virusit korona në gjithë botën, investitorët në tregjet financiare ndërkombëtare kishin pritje pozitive për rimëkëmbje të ekonomisë globale. Në kushte të tilla, si dhe për shkak të perspektivës për një stimulit fiskal shtesë në SHBA, çmimet e obligacioneve qeveritare në SHBA ranë ndjeshëm, gjë që çoi në një ulje të çmimeve të obligacioneve qeveritare në euro zonë. Çifti valutor Euro/Dollar amerikan gjithashtu shënoi rënie, e cila u nxit kryesisht nga perspektiva e një rimëkëmbjeje më të shpejtë të ekonomisë amerikane dhe perceptimi që FED do të fillojë procesin e shtrëngimit të kushteve monetare më shpejt.

Në përgjithësi, në mbledhjen e Komitetit u konstatua se tani për tani flukset në ekonomi janë të qëndrueshme, pa devijime të mëdha në treguesit kryesorë makroekonomikë në lidhje me rrugën e parashikuar. Pasiguria dhe rreziqet nga pandemia e shkaktuar nga Kovid-19 ende ekzistojnë, si në nivel global ashtu edhe brenda ekonomisë vendase. Banka Popullore do të vazhdojë të monitorojë me shumë kujdes zhvillimet dhe rreziqet e mundshme nga mjedisi dhe efektet e tyre në ekonominë e vendit, për një përgjigje adekuate dhe në kohë përmes rregullimit të duhur të politikës.