Më 14 gusht 2018, u zhvillua mbledhja e rregullt e Komitetit për Politikë Operative Monetare të BPRM-së, në të cilën u shqyrtuan treguesit kyç për ekonominë e vendit dhe zhvillimet në tregjet financiare ndërkombëtare dhe të vendit në kontekst të pozicionimit të politikës monetare.
Bazuar në vlerësimin e kushteve ekzistuese ekonomike dhe financiare, si dhe rreziqeve ekzistuese, Komiteti vlerësoi se ka vend për lehtësim të politikës monetare. Në mbledhje u vendos të zvogëlohet norma bazë e interesit për 0,25 pikë përqindjeje, kështu që norma e interesit është 2,75%. Oferta e bonove të bankës qendrore është e pandryshuar dhe mbetet në nivelin e 25.000 milionë denarë. Zvogëlimi i normës së interesit është reflektim i zhvillimeve vazhdimisht t favorshme në tregun valutor, të cilat tregojnë pozitë të jashtme solide dhe pritje stabile për subjektet ekonomike. Të favorshme janë edhe zhvendosjet në bazën depozituese të bankave, gjë që është sinjal për pritje stabile dhe besim. Në përgjithësi, edhe në këtë mbledhje, Komiteti i ruajti perceptimet e deritanishme për themele të shëndosha ekonomike dhe mungesë të mosbalanceve.
Krahasimi i treguesve të fundit makroekonomikë për ekonominë e vendit me dinamikën e tyre të projektuar në ciklin e projektimeve të muajit prill tregon devijime të caktuara në segmente të caktuara të ekonomisë. Devijim teposhtë në raport me pritjet regjistrojnë performancat për rritje në tremujorin e parë. Megjithatë, pas rritjes minimale të ekonomisë në tremujorin e parë, të dhënat e disponueshme me frekuencë të lartë për tremujorin e dytë tregojnë zhvendosje më të favorshme në treguesit kyç për aktivitetin ekonomik. Aktiviteti në industri vazhdoi të rritet me norma solide rritjeje, rritja e tregtisë u përshpejtua mesatarisht, ndërsa vlera e ndërtimeve vazhdoi të ulet, por me intensitet konsiderueshëm më të vogël. Në tremujorin e dytë edhe treguesi për sentimentin ekonomik regjistroi përmirësim.
Sa u përket zhvillimeve të inflacionit, në periudhën janar-korrik, norma mesatare vjetore e rritjes së çmimeve të konsumatorëve ishte 1,5% që është një devijim teposhtë në raport me projeksionin e prillit. Në kushte të korrigjimit rritës të supozimeve të hyrjeve të jashtme në projeksionin e inflacionit dhe inflacion më të ulët nga i projektuari, vlerësohet se rreziqet rreth projeksionit të inflacionit për viti 2018 prej 2% janë të balancuara.
Të dhënat e fundit për rezervat valutore tregojnë rritje në raport me fundin e vitit të kaluar, për çka në masë të madhe kontribuojnë edhe intervenimet me blerje neto të devizave nga ana e BPRM-së. Zhvendosjet te rezervat valutore janë diçka më të larta nga pritjet brenda projeksioneve të prillit, ndërsa analiza e treguesve të mjaftueshmërisë së tyre tregojnë se ata vazhdojnë të jenë në zonë të sigurt. Treguesit e disponueshëm të sektorit të jashtëm aktualisht janë të kufizuar. Të dhënat për tregtinë e jashtme për periudhën janar-qershor tregojnë deficit tregtar i cili nuk devijon konsiderueshëm nga projeksionet, ndërsa të dhënat e disponueshme për tregun e këmbimit tregojnë prurje neto më të larta.
Sa u përket zhvillimeve monetare, të dhënat preliminare për korrikun tregojnë ruajtje të vazhdimësisë së rritjes të depozitave edhe kredive. Rritje e përshpejtuar në bazë mujore regjistrohet në bazën depozituese, ku kontribut më të madh për rritjen kanë depozitat e korporatave, gjatë rritjes së njëkohshme të kursimeve të amvisërive. Zhvendosje të caktuara pozitive në bazë mujore në korrik regjistrohen edhe në tregun e kredisë, në kushte të rritjes së kreditimit të amvisërive. Në periudhën prill-korrik, performancat e rrjedhave të depozitave dhe kredive janë më të larta nga pritjet për këtë periudhë.
Në periudhën ndërmjet dy mbledhjeve mujore të Komitetit, likuiditeti i sistemit bankar u rrit mesatarisht. Gjegjësisht, likuiditeti më i ulët i bankave si pasojë e kërkesës sezonale më të lartë të parave të gatshme në denarë të popullatës në korrik ishte plotësisht e kompensuar me emisionin e likuiditetit nga BPRM-ja nga intervenimet për blerje të devizave në shumë prej 56,5 milionë euro nga bankat mbështetëse në tregun e këmbimit. Shuma e lartë e devizave të blera është për shkak të vazhdimit të zhvillimeve të favorshme në tregun valutor nga fillimi i vitit deri në korrik. Kështu, në tregun valutor, bankat në transaksionet me klientët regjistruan ofertë vazhdimisht më të lartë në raport me kërkesën për deviza, ku oferta ishte kryesisht më e lartë te sektori i korporatave.
Gjithashtu, ofertë të lartë bankat regjistruan edhe në transaksionet me këmbimoret, që është zhvillim i zakonshëm sezonal në periudhën e pushimeve vjetore, por me efekt më të fortë në raport me muajin e njëjtë të vitit paraprak. Në rrethana të këtilla, bankat në transaksionet me klientët realizuan neto blerje mujore më të lartë të devizave, në periudhën nga viti 2012 e këndej. Në të njëjtën kohë, duke pasur parasysh likuiditetin e lartë devizor të bankave, teprica e devizave u drejtua kah BPRM-ja. Zhvillime të favorshme në tregun valutor regjistrohen edhe në gjysmën e parë të gushtit, që mundësoi BPRM-në të vazhdoi të blejë deviza nga bankat. Nga fillimi i vitit, intervenimet e BPRM-së në tregun valutorë vazhdimisht janë në drejtim të blerjes, ku prej bankave mbështetëse janë blerë total 198,4 milionë euro, dhe pas një periudhe më të gjatë kohore, veçohen si faktori më i rëndësishëm për rritjen e rezervave valutore.
Likuiditeti solid në denarë në pjesën më të madhe të bankave u reflektua mbi aktivitetin më të ulët tregtar në tregjet e parave, ku normat e interesit të tregjeve u mbajtën në nivel relativisht stabil në korrik. Në të njëjtën kohë, pas plotësimit të kërkesës së tregut, bankat e vendosën tepricën e parave në depozita të disponueshme brenda natës me Bankën Popullore, bilanci mujor mesatar i së cilës regjistroi rritje të moderuar në linjë me faktorët autonomë të likuiditetit.
Në korrik, në tregjet ndërkombëtare financiare mbizotëronte preferencë për ndërmarrje rreziku dhe u regjistrua rritje e rendimenteve të obligacioneve qeveritare nga të dyja anët e Atlantikut, që lidhet me treguesit e favorshëm makroekonomikë në SHBA dhe pritjet për realizimet pozitive ekonomike në eurozonë. Në mbledhjen e BQE-së u konfirmua synimi për ndërprerje të blerjes së obligacioneve në dhjetor të këtij viti, por në të njëjtën kohë u argumentua se është e domosdoshme ruajtja e politikës së adaptueshme monetare. Në mbledhjen e FED-it, u përkrah qëndrimi për rritje graduale të objektivit për diferencave të normave të interesit, Në fillim të gushtit pati ndryshim të zhvillimeve të tregut dhe u regjistrua neveri për ndërmarrje të rreziqeve në plan global, në kushte të përshkallëzimit të tensioneve tregtare mes SHBA-ve dhe Kinës, si dhe për shkak të rritjes së barrierave tregtare dhe përkeqësimit të raporteve politike mes SHBA-ve dhe Turqisë. Rrjedhimisht, investitorët drejtohen kah instrumentet e sigurt, që çoi në rritje të çmimeve të obligacioneve qeveritare dhe rritjen e vlerës së Dollarit amerikan.
Në përmbledhje, në mbledhje u konkludua se në pajtim me kushtet aktuale ekonomike dhe financiare, perceptimet për ambientin për zbatim të politikës monetare megjithatë janë diçka më të favorshme se paraprakisht, që tregon se ka vend për lehtësim të mëtejshëm të politikës monetare. Kjo, para së gjithash ka të bëjë me tregun valutor, ku zhvillimet janë vazhdimisht të favorshme, duke reflektuar pozicionin më të mirë valutor të sektorit të korporatave, por edhe zhvillimeve të favorshme në tregun e këmbimit. Megjithatë, mbetet konstatimi për rreziqe edhe më tej prezent nga ambienti i vendit dhe i jashtëm, që mund të ndryshojnë trendet e favorshme. Për këtë arsye, BPRM do të vazhdojë me kujdes të monitorojë trendet në periudhën e ardhshme.