Статистика на финансиските сметки

Статистиката на финансиските сметки е исклучително важна и воедно една од најкомплексните статистики. Таа е составен дел на интегрираниoт систем на национални сметки, којшто ги прикажува финансиските средства и обврски на одделните сектори во одреден временски период. Процесот на изработка на статистиката на финансиските сметки е исклучително сложен, бидејќи претпоставува користење различни извори на податоци, коишто многу често се наменети за други статистички потреби и може да бидат поставени на различни методолошки основи. Сето ова бара вонреден напор за соодветна комбинација и воспоставување хиерархија на изворите на податоци од примарните статистики и бројни други дополнителни извори на податоци.

Употребливата вредност на статистиката на финансиските сметки е голема, со оглед на тоа што таа овозможува детални информации за состојбата и промените на финансиските средства и обврски на одделните сектори, нивната структура по одделни финансиски инструменти, како и меѓусебната финансиска изложеност на одделните сектори. Поради тоа, финансиските сметки се важен извор на информации за носителите на економските политики.

Од декември 2020 година, Народната банка за првпат започнува со објавување податоци за годишните финансиски сметки на македонската економија (ГФСМЕ). Тие се однесуваат на состојбите на финансиските средства и обврски по финансиски инструменти и подинструменти за секој институционален сектор и потсектор на националната економија, како и на секторот странство. Финансиските сметки се изработуваат на неконсолидирана основа. Состојбите ја претставуваат вредноста на поседуваните финансиски средства и неплатените, преостанати финансиски обврски, на крајот на извештајната година. Разликата помеѓу нив ја претставува „нето финансиската вредност“ на соодветниот сектор/потсектор, односно на вкупната економија. Со други зборови, нето финансиската вредност (НФВ) е еднаква на разликата помеѓу вкупните финансиски средства и вкупните финансиски обврски на вкупната економија/поодделен сектор. Доколку националната економија/сектор има вишок финансиски средства, тогаш НФВ е позитивна, односно економијата/секторот е „нето-доверител“. Доколку националната економија/сектор има недостиг од финансиски средства, тогаш НФВ е негативна, односно економијата/секторот е „нето-должник“.

Податоците се искажани во домашна валутa (во милиони денари). 




         Остварувања во финансиските сметки

Вкупната нето финансиска вредност (НФВ) покажува дека како и во изминатиот период, и во 2020 година македонската економија има нето должничка позиција,  при повисоко ниво на финансиски обврски во однос на нивото на финансиските средства. НФВ во 2020 година изнесува 449 милијарди денари, што претставува проширување од 22 милијарди денари, односно за 5,2%. Во однос на релативните показатели, негативната нето-позиција во 2020 година достигна ниво од 68,5% од БДП, што во однос на претходната година претставува продлабочување за 6,6 процентни поени.

Анализирано од аспект на секторите, домаќинствата и секторот „странство“ и во 2020 година се нето-кредитори и ги финансираат останатите сектори во националната економија (нефинансиските друштва и државата), коишто се нето-должници. Истовремено, финансискиот сектор има речиси избалансирана нето финансиска позиција. Во однос на претходната година, продлабочената негативна НФВ е одраз на секторот држава и на НФД, делумно неутрализирана преку подобрите годишни остварувања кај секторот „домаќинства“. Прочитај повеќе...






Извор: Народна Банка на Република Северна Македонија




 



За подетални информации во врска со објавените статистички податоци, контактирајте нѐ на [email protected] или на телефон 02 3215 181 локал 141 (или 110/108)